در شرایطی که بازار ارز و فلزات گرانبها نقش مهمی در تصمیمگیریهای سرمایهگذاری دارند، بررسی ارتباط میان قیمتهای داخلی و جهانی میتواند تصویر دقیقتری از ارزش واقعی داراییها ارائه دهد. در این مقاله با استفاده از قیمتهای روز بازار در 14 اردیبهشت ۱۴۰۵، نرخ دلاری ضمنی در گواهیهای سپرده طلا و نقره و همچنین صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر این فلزات محاسبه و با نرخ دلار بازار مقایسه میشود. در ادامه با تکیه بر دادههای تورمی، ارزش بنیادی دلار برآورد شده، میزان حباب احتمالی قیمت آن بررسی میشود و در نهایت سناریوهای احتمالی اصلاح قیمت دلار مورد تحلیل قرار میگیرد.
وضعیت بازار در 14 اردیبهشت ۱۴۰۵
· قیمت دلار در بازار آزاد: 189 هزار تومان
· بهای هر اونس جهانی طلا: 4565 دلار
· قیمت گواهی سپرده پیوسته شمش طلای ۹۹۵: 2،8 میلیون تومان
· قیمت گواهی سپرده پیوسته تمامسکه بهار آزادی: 206،6 میلیون تومان
· قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار: 20،5 میلیون تومان
· قیمت گواهی سپرده پیوسته شمش نقره ۹۹۹: 520 میلیون تومان
· بهای هر اونس جهانی نقره: 74 دلار
پرسش اصلی این است که این گواهیها عملا با چه نرخ دلاری در بازار معامله میشوند؟ محاسبات نشان میدهد که بر مبنای قیمت گواهی شمش طلای ۹۹۵، نرخ دلار حدود 190800 تومان به دست میآید (این محاسبات با استفاده از فرمول ارائه شده در مقاله «انفجار قیمت طلا و نقره بعد از جنگ؛ راهنمای عملی خرید و سرمایهگذاری در سال 1405» انجام شدهاند) اگر همین نوع محاسبه را برای گواهی سپرده سکه بهار آزادی انجام دهیم، نرخ دلار در حدود 189 هزار تومان برآورد میشود.
بررسی یکی از صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر طلا، بهعنوان نمونه صندوق «عیار»، نشان میدهد که این صندوق با توجه به اختلاف بین قیمت معاملاتی واحدهای صندوق و ارزش خالص داراییها (NAV)، حدود 2 درصد حباب مثبت دارد. بر این اساس، میتوان نتیجه گرفت که صندوق عیار با دلاری در حدود 195 هزار تومان در حال معامله است.
اگر محاسبات مشابهی برای گواهی سپرده نقره انجام شود و این نکته را در نظر بگیریم که شمش یککیلویی نقره معمولاً حدود ۱۰ درصد حباب قیمتی دارد، نرخ دلار در این بازار حدود 218 هزار تومان به دست میآید. از سوی دیگر، بررسی اختلاف میان قیمت بازار و NAV «صندوق نقران» به عنوان نمونهای از صندوقهای نقره نشان میدهد این صندوق حدود 4 درصد حباب قیمتی دارد؛ بنابراین میتوان گفت صندوق نقران بر مبنای دلاری در حدود 227 هزار تومان در حال معامله است.
نکته قابل توجه این است که در بازار فیزیکی، شمش یککیلویی نقره در حال حاضر با قیمت تقریبی 2600 دلار خرید و فروش میشود که معادل ریالی آن حدود 490 میلیون تومان است. در عمل، اگر خریدار مبلغ را به دلار پرداخت کند، میتواند این شمش را با همان 2600 دلار تهیه کند؛ اما در صورت پرداخت ریالی، ممکن است قیمت فروش تا حدود 500 میلیون تومان هم پیشنهاد شود. این تفاوت نشان میدهد که در شرایط فعلی، انجام معامله با دلار ارزانتر از معامله با ریال تمام میشود.
در مقالات پیشین نشان داده شد که ارزش بنیادی دلار در ابتدای سال ۱۴۰۵ حدوداً بین ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار تومان برآورد میشود. امروز قیمت بازار دلار 189 هزار تومان است. با توجه به تورم اعلامشده توسط مرکز آمار برای فروردین ۱۴۰۵ که حدود ۵ درصد گزارش شده، ارزش نظری دلار در پایان فروردین حدود ۱۵۷،۵۰۰ تومان خواهد بود. از سوی دیگر، تورم اعلامی بانک مرکزی برای همین ماه ۷ درصد است که بر اساس آن، ارزش دلار حدود 160 هزار تومان محاسبه میشود.
اگر میانگین این دو نرخ تورم (یعنی حدود ۶ درصد) را مبنا قرار دهیم و در نظر بگیریم که تا امروز 14 روز از ماه اردیبهشت سپری شده است، میتوان ارزش امروزِ دلار را حدود 163 هزار تومان برآورد کرد. در حالی که قیمت بازار دلار 189 هزار تومان است، اختلاف 26 هزار تومانی میان قیمت بازار و ارزش برآوردشده نشاندهنده حبابی در حدود 15 درصد است.
به نظر میرسد علت اصلی شکلگیری این حباب، «پیشخور شدن ریسک نظامی» در بازار ارز است؛ به این معنا که بازار به دلیل بالا بودن احتمال بروز مجدد ریسکهای نظامی، بخشی از این ریسک را از پیش در قیمت دلار لحاظ کرده است. این حباب میتواند در سناریوهای مختلف رفتاری متفاوت داشته باشد:
· ممکن است حباب بزرگتر شود؛
· امکان اصلاح نیز وجود دارد؛
· حتی در صورت تحقق یک سناریوی خوشبینانه و مثبت، این احتمال هست که قیمت دلار نهتنها تا سطح ارزش ذاتی خود اصلاح شود، بلکه موقتاً به زیر ارزش بنیادی نیز برسد و حتی حول ۱۴۰ هزار تومان نوسان کند.
بهطور کلی، دو نوع روند اصلاحی را میتوان برای دلار متصور بود:
1. اصلاح قیمتی: در این حالت، قیمت دلار با یک حرکت نزولی، از سطح فعلی به سمت ارزش برآوردشده خود یعنی حدود 163 هزار تومان کاهش مییابد و حباب قیمتی تخلیه میشود.
2. اصلاح زمانی: در این سناریو، قیمت اسمی دلار ممکن است در محدودههای فعلی (مثلا حدود 189 هزار تومان) باقی بماند، اما با گذشت زمان و ثبت تورمهای ماهانه در حدود ۷ درصد، ارزش بنیادی دلار به تدریج افزایش یافته و به سطح قیمت کنونی نزدیک میشود. در نتیجه، بدون کاهش محسوس قیمت اسمی، حباب به مرور از طریق افزایش سطح عمومی قیمتها تخلیه خواهد شد و پس از چند ماه، ارزش نظری دلار به حدود 189 هزار تومان میرسد.
برای افرادی که قصد دارند از نوسانات ارزی و طلا بهرهبرداری کنند، توصیه میشود تنها بخش کوچکی از سبد دارایی خود را به معاملات دلاری اختصاص دهند. دلیل این توصیه آن است که بازار ارز بهطور ذاتی پرریسک، نوسانی و وابسته به متغیرهای غیرقابل پیشبینی اقتصادی و سیاسی است. بنابراین، حفظ تعادل میان داراییهای ریالی، طلایی و دلاری میتواند از آسیبهای احتمالی ناشی از تغییرات ناگهانی قیمت جلوگیری کند.
در این مسیر، کسب دانش تخصصی در زمینه تحلیل و معاملهگری اهمیت زیادی دارد. شرکت در دوره جامع «مسیر ثروتساز» که به آموزش صفر تا صد معاملهگری در بازار طلا، نقره و ارز میپردازد، میتواند نقش مؤثری در افزایش مهارت و کاهش ریسک سرمایهگذاری شما ایفا کند. علاوه بر آن، پیشنهاد میشود برای ارتقای مهارتهای تحلیلی و آشنایی بیشتر با مفاهیم مالی، از آموزشهای رایگان مجموعه آموزشی رز در کانال آپارات این مجموعه استفاده کنید. این آموزشها با زبانی ساده اما علمی تدوین شدهاند و میتوانند به شما در تصمیمگیری آگاهانهتر و هوشمندانهتر در بازارهای مالی کمک کنند.
نویسنده: دکتر بردیا خسروانی