در فضای پرنوسان اقتصاد ایران، تصمیمگیری مالی بدون درک صحیح از مسیرهای احتمالی آینده میتواند پرهزینه باشد. در این مقاله، با تکیه بر دادهها و روندهای قابلتحلیل، چهار سناریو آینده اقتصادی ایران را بررسی میکنیم. تمرکز ما بر متغیرهای کلیدی مانند نرخ ارز، قیمت طلا، سکه و نقره است؛ عواملی که نقشی تعیینکننده در جهتگیری بازارها دارند. برای هر سناریو، توصیههایی کاربردی و قابلاجرا در حوزه سرمایهگذاری ارائه خواهیم داد تا بتوانید در مواجهه با آینده، انتخابهای مالی آگاهانهتری داشته باشید.
باتوجهبه دادههای روز نگاهی دقیقتر به وضعیت فعلی بازار داریم:
قیمت دلار |
86،500 تومان |
اونس جهانی طلا |
3،350 دلار |
طلای 18 عیار |
7 میلیون تومان |
سکه امامی |
80 میلیون تومان |
سکه بهارآزادی |
74 میلیون تومان |
نقره (گرمی) |
105،000 |
تورم سالانه (بر اساس آخرین آمار خرداد 1404) |
35 درصد |
در حال حاضر، اقتصاد ایران در وضعیت رکود عمیق، بهویژه در بازار مسکن، قرار گرفته است. رشد بیرویه هزینههای ساخت، همراه با کاهش قدرت خرید خانوارها، موجب کاهش چشمگیر معاملات ملکی شده است.
در چنین شرایطی و با درنظرگرفتن سناریوهای محتمل آینده اقتصاد ایران، داراییهای با نقدشوندگی بالا مانند طلا، نقره و برخی سهام خاص بازار سرمایه، جایگاه امنتری برای سرمایهگذاران پیدا کردهاند.
سرمایهگذاری در این حوزهها نهتنها پوشش تورمی ایجاد میکند، بلکه باتوجهبه روندهای جهانی و داخلی، بخشی از ریسکهای کلان اقتصادی را نیز کاهش میدهد.
در این سناریو، نه تحول مثبتی در سیاست خارجی رخ میدهد، نه تنشی امنیتی جدی شکل میگیرد. مکانیسم ماشه نیز فعال نمیشود. درنتیجه، اقتصاد کشور در همان مسیر رکود تورمی باقی میماند؛ مسیری که ویژگی اصلی آن، افزایش مداوم قیمتها همراه با کاهش تقاضا و رشد اقتصادی منفی است..
پیشبینی بازارها در این سناریو:
با فرض تورم سالانه ۴5 درصد، نتایج زیر برای داراییهای مختلف قابل تصور است:
دلار |
حدود 34 درصد رشد قیمت. |
طلای ۱۸ عیار |
بازدهی تا حدود ۴۵ تا 50 درصد. |
سکه امامی |
با احتساب حباب تا 50 درصد بازدهی. |
بورس |
جز در برخی صنایع خاص، جذابیت چندانی برای عموم سرمایهگذاران نخواهد داشت. |
مسکن |
رکود عمیق ادامهدار است؛ اما خرید ملک زیر متری ۳۰ میلیون تومان در حومه تهران میتواند فرصتساز باشد. |
خودرو |
به دلیل افزایش عرضه و کاهش تقاضای سرمایهگذاری، افت قیمتها قابلانتظار است. |
توصیههای سرمایهگذاری در این سناریو:
در این سناریو، توافقی مشابه برجام میان ایران و قدرتهای جهانی حاصل میشود. نتیجه مستقیم این توافق، کاهش موقتی انتظارات تورمی، افزایش ورود منابع ارزی و بهبود نسبی فضای روانی اقتصاد است.
پیشبینی بازارها در این سناریو:
دلار |
15 تا 27 درصد رشد قیمت خواهد داشت. در خوشبینانهترین حالت ممکن است تا حدود 20 درصد کاهش یابد، هرچند این احتمال پایین است. |
طلای ۱۸ عیار |
حدود 30 درصد بازدهی برآورد میشود، اما با روند رشد کندتر نسبت به سناریوی رکودی |
بورس |
شاخص کل به عنوان یکی از اصلیترین برندگان این سناریو. میتواند تا ۴ میلیون واحد رشد کند و بازار سرمایه، از نظر دلاری، از ۱۲۰ به ۲۲۰ میلیارد دلار برسد. رشد ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی در بسیاری از سهام محتمل است. |
خودرو |
بهرغم توافق، همچنان گزینهای نامناسب برای سرمایهگذاری خواهد بود. |
توصیههای سرمایهگذاری در این سناریو:
در این سناریو، با فعالشدن مکانیزم ماشه، اقتصاد ایران تحتفشار شدید تحریمهای بینالمللی قرار میگیرد. این وضعیت باعث افزایش جدی تورم، بیثباتی در بازار ارز و التهاب عمومی در فضای اقتصادی کشور میشود.
پیشبینی بازارها در این سناریو:
دلار |
صعودی و ناپایدار خواهد بود و ممکن است تا حدود 55 درصد افزایش قیمت داشته باشد. |
طلای ۱۸ عیار |
افزایش بازدهی تا 70 درصد همزمان با رشد انتظارات تورمی و قیمت جهانی طلا. |
سکه امامی |
با احتساب حباب ۲۰ تا ۳0 درصد، حدود 50 تا 88 درصد بازدهی برآورد میشود. |
بورس |
در کوتاهمدت ممکن است دچار افت محدود شود، اما با افزایش نرخ فروش شرکتها و انتظارات تورمی، رشد قابلتوجهی در میانمدت و بلندمدت خواهد داشت. |
مسکن و زمین |
رکود ادامهدار است، اما قیمتهای نسبی پایین فرصتهایی برای خرید ایجاد میکند. |
خودرو |
ممکن است تقاضای مقطعی ایجاد شود، اما به دلیل کاهش واقعی قدرت خرید، این بازار گزینه منطقی برای سرمایهگذاری نخواهد بود. |
توصیههای سرمایهگذاری در این سناریو:
در این سناریو، وقوع یک تنش یا درگیری نظامی، حتی محدود میتواند بهسرعت فضای اقتصادی را تحتتأثیر قرار دهد. گرچه این سناریو از نظر احتمال تحقق پایین است، اما اثرات تورمی آن بهصورت فوری و شدید در بازارها نمایان خواهد شد.
پیشبینی بازارها در این سناریو:
دلار و طلا |
جهش شدید و سریع قیمتها در واکنش به شوک روانی و افزایش ناگهانی تقاضا. |
بورس |
دچار افت کوتاهمدت میشود، اما به دلیل نقدشوندگی بالا، میتواند فرصت خرید کمنظیر ایجاد کند. |
مسکن و خودرو |
تغییرات قیمتی جزئی، اما رکود در هر دو بازار ادامه خواهد داشت. |
توصیههای سرمایهگذاری در سناریوی تنش نظامی
در مواجهه با آیندهای پر از عدم قطعیت، شناخت فرصتهای مقاوم در برابر سناریوهای مختلف اقتصادی، کلید حفظ و رشد سرمایه است. بر اساس تحلیل چهار سناریوی اصلی پیشرو، پیشنهادهای زیر برای تصمیمگیری بهتر ارائه میشود:
در شرایطی که سناریو آینده اقتصاد ایران و جهان با عدم قطعیتهای فراوان همراه است، سه رویکرد میتواند به ما در مدیریت بهتر مسیر مالی و تصمیمگیری کمک کند:
در پایان، به یاد داشته باشیم که با خدا باشیم، سلامت بمانیم و از فرصتهای پیشرو با عقلانیت و آگاهی بهرهمند شویم.
نویسنده: دکتر بردیا خسروانی